De sommatie ging op dinsdag 29 september de deur uit. Offlimits staat slachtoffers van online misbruik bij en is onder meer aangewezen als meldpunt voor kinderpornografisch materiaal. The Firewall is een stichting die zich keert tegen de macht van grote techbedrijven. Samen richten ze zich op Meta en op EssilorLuxottica, het bedrijf achter Ray-Ban en Oakley dat de brillen maakt. De eis geldt voor elke bril van Meta met een camera, dus ook voor de huidige generatie Meta glasses die nu in de winkel ligt.
Wat de stichtingen precies eisen
De eis bestaat uit twee delen. De bril moet uit de handel zolang er ongemerkt mee gefilmd kan worden. Daarnaast moet Meta stoppen met het verwerken van opnamen van mensen die daar niet uitdrukkelijk toestemming voor hebben gegeven. De organisaties beroepen zich op het grondrecht op privacy, op de AVG en op het feit dat heimelijk filmen in veel situaties strafbaar is. Advocaat Otto Volgenant van Boekx Advocaten voert de zaak.
Volgens Offlimits zijn de eerste verhalen van slachtoffers al binnen. Het gaat om mensen die op straat zijn lastiggevallen en daarbij ongemerkt zijn gefilmd. Robbert Hoving, directeur-bestuurder van Offlimits, is er kort over: "Deze gluur-bril is vragen om ellende." Meta en EssilorLuxottica hebben tot 13 oktober om aan de eis te voldoen of met de organisaties om tafel te gaan. In de berichtgeving van dinsdag stond nog geen reactie van Meta.
Is de Consumentenbond ook partij?
Daarover lopen de berichten uiteen. De NOS noemt de Consumentenbond als derde organisatie naast Offlimits en The Firewall. In het persbericht van Offlimits en in de berichtgeving van het AD staan alleen de twee stichtingen, en op de nieuwspagina van de Consumentenbond zelf stond dinsdag nog niets over de sommatie. We houden het daarom voorzichtig: de sommatie komt in elk geval van Offlimits en The Firewall.
Dat de bond in dit verband wordt genoemd, is niet vreemd. De Consumentenbond pleitte eerder al voor een verbod op de huidige camerabril van Meta, omdat het opnamelampje eenvoudig te omzeilen bleek. Meta maakte het afplakken van dat lampje daarna lastiger, maar volgens de Volkskrant is ook die blokkade niet waterdicht: de krant wist het lampje met een stukje papier te dimmen terwijl de camera bleef werken.
Politiek en toezichthouder zitten er al bovenop
De sommatie volgt op een week waarin de camerabril op meer plekken onder vuur lag. De Tweede Kamer wil een duidelijker en breder verbod op het gebruik. Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid vindt een algeheel verbod juridisch niet nodig, omdat privacy al beschermd wordt door onder meer de Grondwet, het portretrecht en het Wetboek van Strafrecht. Het kabinet wacht eerst op een advies van de Europese privacytoezichthouders, dat dit najaar wordt verwacht.
De Autoriteit Persoonsgegevens liet vorige week weten dat anderen filmen met zo'n bril vrijwel altijd verboden is en dat het opnamelampje niet genoeg is om omstanders te informeren. Toch is een verkoopverbod iets anders dan een gebruiksverbod. Politiek en toezichthouder hebben het tot nu toe vooral over wat de drager mag. Offlimits en The Firewall richten zich op de fabrikant en op het product zelf.
Wat dit betekent als je een camerabril hebt of wilt kopen
Voorlopig verandert er niets. Een sommatie is een eis, geen uitspraak. De brillen blijven gewoon te koop, ook de nieuwe Ray-Ban Meta gen 3, en wie er al een heeft, mag hem blijven gebruiken binnen de regels die nu al gelden. Pas als Meta niet op de eis ingaat en de stichtingen het kort geding echt aanspannen, beslist een rechter. Hoe die oordeelt, is vooraf niet te zeggen.
Wie twijfelt, kan ook kijken naar een model zonder camera. De Ray-Ban Meta Audio kan niet filmen of fotograferen, maar speelt wel muziek af, neemt gesprekken aan en geeft toegang tot de AI-assistent. In onze koopgids staan alle smart glasses op een rij, met per model wat hij kan en of er een camera in zit.
