Wehkamp was donderdag 1 oktober de eerste. De webwinkel liet aan het AD weten alle brillen van Ray-Ban Meta per direct uit het assortiment te halen, omdat "de privacy en de veiligheid van consumenten altijd vooropstaan". Meer uitleg gaf het bedrijf niet. Dezelfde dag bevestigde Hans Anders aan persbureau ANP dat elke Ray-Ban Meta bril voorlopig uit de winkels en uit de webshop verdwijnt, in Nederland en in België.
Waarom de twee winkels stoppen
Hans Anders schort de verkoop voor onbepaalde tijd op. De keten wijst op de publieke en politieke discussie over slimme brillen en op de vragen over de voorwaarden waaronder je ze mag gebruiken. Het bedrijf wil die discussie en eventuele besluiten afwachten en bepaalt daarna pas of en hoe de brillen terugkomen. Volgens een woordvoerder ging het om beperkte aantallen.
Het is een koerswijziging. In augustus liet Hans Anders de Consumentenbond nog weten zich bewust te zijn van de privacyrisico's, maar de bril te blijven verkopen. Winkelmedewerkers kregen toen een online training om kopers over die risico's te adviseren. De ommekeer volgt op een publicatie van het AD over vrouwen en meisjes die ongemerkt met zo'n bril zijn gefilmd, waarna de beelden online terechtkwamen.
Waar de bril nog wel te koop is
Verboden is de bril niet, in Nederland niet en in België ook niet. Beide winkels stoppen uit eigen beweging. Bol blijft de bril voorlopig verkopen. Het bedrijf zegt de zorgen te kennen en vindt dat mogelijk verkeerd gebruik niet vanzelf betekent dat een product niet verkocht mag worden, maar sluit niet uit dat het later anders beslist. Ook Pearle houdt de bril in het assortiment. Meta bril kopen kan dus nog steeds, alleen niet meer overal.
Meta zelf ziet geen reden om iets te veranderen. Tegenover Business Insider zei een woordvoerder dat de brillen populair blijven en dat het aanbod verder groeit. Het bedrijf wijst op het lampje aan de voorkant dat knippert bij een foto of video. Dat lampje is niet uit te zetten, en de camera schakelt zichzelf uit als iemand het afdekt of ermee knoeit.
Twee sommaties lopen af op 13 oktober
De winkels reageren op een week waarin de druk snel opliep. Op 29 september kreeg Meta twee sommaties. Offlimits en The Firewall eisen dat de bril uit de handel gaat zolang je er ongemerkt mee kunt filmen, en dreigen met een kort geding. De Consumentenbond vraagt geen verkoopstop maar een aangepaste bril: een opnamelampje dat omstanders echt zien, standaardinstellingen die aan de privacywet voldoen en geen onrechtmatig gebruik van gegevens voor het trainen van AI.
Beide termijnen lopen af op 13 oktober. De eisen gelden voor alle modellen met een camera, van de Ray-Ban Meta gen 2 tot de Oakley Meta Vanguard. De Tweede Kamer vroeg eind september bovendien om een duidelijker verbod op het dragen van camerabrillen. Het kabinet wacht eerst op een advies van de Europese privacytoezichthouders, dat dit najaar wordt verwacht.
Wat dit betekent als je een camerabril wilt kopen
Voor kopers verandert vooral waar je terechtkunt. De bril is legaal, maar het aanbod verschilt nu per winkel en kan de komende weken verder verschuiven. Wie er al een heeft, mag hem blijven gebruiken binnen de regels die al gelden: binnen je eigen kring filmen mag, beelden van anderen delen zonder hun toestemming niet.
Heb je geen haast, dan is het verstandig om 13 oktober af te wachten. Dan blijkt of Meta de bril aanpast, of er een rechtszaak komt en of meer winkels het voorbeeld van Hans Anders en Wehkamp volgen. In onze koopgids zie je per model wat hij kan en bij welke winkels je op dit moment een slimme bril kopen kunt.
