De bond maakte het op donderdag 15 oktober bekend. Meta kreeg eerst een sommatiebrief en daarna een dagvaarding. Op 29 september had de bond het bedrijf twee weken gegeven om de bril in overeenstemming te brengen met de privacywet. Die termijn liep op 13 oktober af. Een dag eerder had Alex Himel, die bij Meta de brillen leidt, al gezegd dat Meta de bril niet uit de winkel haalt. Een reactie van Meta op de rechtszaak staat in geen van de berichten die wij hebben gelezen.
Wat de Consumentenbond eist
De bond wil dat Meta de bril en de standaardinstellingen zo aanpast dat het product aan de privacywet voldoet. Ook moet Meta stoppen met het onrechtmatig verwerken van gegevens voor AI. Lukt het Meta niet om de bril binnen de wet te krijgen, dan wil de bond een verkoopverbod. Krijgt de bond gelijk, dan moet Meta de aanpassingen binnen twee weken doorvoeren. De uitspraak volgt volgens de bond uiterlijk twee weken na de zitting.
Bij een verbod vraagt de bond om een uitzondering voor mensen die de bril om medische redenen nodig hebben, zoals blinden en slechtzienden. Zij kunnen volgens de bond baat hebben bij een AI-bril. Ook dan moet de privacy van gebruikers en omstanders beschermd blijven. Daarmee kiest de bond een andere route dan de twee stichtingen: niet meteen een verkoopstop, maar eerst een aangepaste bril, met een verbod als stok achter de deur.
Waarom de bond naar de rechter stapt
De bril kan omstanders ongemerkt filmen. Uit die beelden kunnen politieke opvattingen, geloof en gezondheid blijken, en dat zijn bijzondere persoonsgegevens die de wet extra beschermt. De bril legt ook beelden van kinderen vast. Daarnaast kan Meta beelden en geluidsfragmenten gebruiken om zijn AI-modellen te trainen. Het opnamelampje is volgens de bond niet zichtbaar genoeg en kan worden afgedekt. Alleen een lampje is volgens de bond dan ook niet genoeg.
Meta ziet dat anders. Himel zei tegen NU.nl dat het bedrijf de zorgen serieus neemt, maar de bril niet terugtrekt omdat hij ook nuttige toepassingen heeft, meldt Dutch IT Channel. Het lampje vindt hij duidelijk genoeg, zeker als het knippert. Foto's en video's staan volgens hem in principe alleen op de telefoon van de gebruiker. Pas als je de AI laat meekijken, verwerkt Meta de beelden. De bond twijfelt aan die uitleg en wil dat gezichten onherkenbaar worden gemaakt en dat de AI-functie standaard uit staat.
Drie organisaties tegenover Meta
Volgens Security.NL trekt de bond op met Offlimits, het expertisecentrum voor online misbruik, en met The Firewall. Die twee stichtingen gaan verder dan de bond: zij willen dat de bril van de markt gaat zolang je er stiekem mee kunt filmen. Directeur Robbert Hoving van Offlimits zei dat Meta wel tijd vrijmaakte voor journalisten, maar niet voor een gesprek met de organisaties. Bij de hulplijn van Offlimits melden zich volgens de stichting al slachtoffers van stiekeme opnames.
De bond heeft ervaring met zulke zaken tegen grote techbedrijven en voert ook privacyzaken tegen Facebook, Google en TikTok, meldt Emerce. De zaak komt bovendien kort na de verklaring van de Europese privacytoezichthouders over opnamesignalen. Die schreven op 13 oktober dat je met een afgedekt lampje niet zou mogen kunnen filmen en dat fabrikanten hun plichten niet op de drager mogen afschuiven. Bindend is die verklaring niet, maar ze ligt dicht bij wat de bond eist.
Wat dit betekent als je een Meta-bril hebt of wilt kopen
Tot de uitspraak verandert er niets. De Meta glasses die nu te koop zijn blijven in de winkels die ze nog voeren, en wie al een eerdere Ray-Ban Meta gen 2 of een nieuwer model heeft, mag die gewoon blijven dragen. Wint de bond, dan moet Meta binnen twee weken aanpassingen doorvoeren. Wat dat precies wordt, hangt af van wat de rechter beslist.
Twijfel je over een aankoop, dan is het verstandig de uitspraak af te wachten of te kijken naar een model zonder camera. Daar gaat de rechtszaak niet over. In onze koopgids staan ook smart glasses zonder camera, met per model wat erin zit.
