Offlimits en The Firewall vroegen op 13 oktober een zittingsdatum aan, de dag waarop hun termijn voor Meta afliep. Een dag later stond de datum vast. Volgens The Firewall koos de rechtbank die na overleg met alle partijen. De Consumentenbond maakte op 15 oktober bekend dat hij een eigen kort geding begint, met dezelfde zittingsdatum. De drie organisaties stemmen hun zaken op elkaar af en hebben de rechtbank gevraagd ze samen te behandelen. Tegenover hen staan Meta en EssilorLuxottica, het bedrijf achter Ray-Ban en Oakley dat de brillen maakt.
Wat de organisaties eisen
Offlimits en The Firewall hebben hun eisen op een rij gezet. De verkoop in Nederland van brillen die kunnen filmen zonder vooraf uitdrukkelijke toestemming moet meteen stoppen, ook in winkels en webwinkels. Een knipperend lampje verandert daar volgens hen niets aan. Brillen die al in gebruik zijn, moeten zo worden aangepast dat ze alleen nog filmen met uitdrukkelijke toestemming, en bij kinderen met toestemming van de ouders. Dat moet gelden voor alle versies, dus ook voor de brillen van Ray-Ban en Oakley.
Daarnaast mag Meta geen beeld en geluid van mensen in Nederland verwerken zonder geldige grond onder de AVG, moeten de gegevens van de bril in Europa blijven en mag Meta beelden van mensen in Nederland niet gebruiken om AI te trainen. Voor slechtzienden die de bril op medisch advies gebruiken, laten de stichtingen ruimte voor een uitzondering. De Consumentenbond eist minder: Meta moet de bril en de standaardinstellingen aanpassen, en pas als dat niet lukt wil de bond een verkoopverbod.
Waar de stichtingen zich op beroepen
In een uitgebreid stuk van 24 oktober legt The Firewall uit waarom het de bril uit de winkel wil hebben. Het eerste argument is privacy. Wie met een telefoon filmt, laat volgens de stichting zien dat hij filmt. Met de bril zie je niet dat je gefilmd wordt, waarmee of door wie. Het lampje is bij daglicht slecht te zien en met een sticker van een paar cent af te dekken. Stiekem filmen met een verborgen camera is in veel gevallen strafbaar.
Het tweede argument gaat verder dan de privacy van één persoon. Wie weet dat hij overal gefilmd kan worden, gaat zich volgens de stichting anders gedragen, bijvoorbeeld bij een demonstratie. Daarmee raakt de bril aan de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het derde argument is de privacywet. De app die je voor de bril nodig hebt, vraagt volgens onderzoek in opdracht van The Firewall en Exodus Privacy toegang tot ongeveer zeventig functies en gegevens van je telefoon. De AI-functies draaien in de cloud van Meta, en Meta mag volgens zijn eigen privacybeleid gegevens verwerken van mensen die zelf geen gebruiker zijn maar wel op beelden staan.
Wat Meta ertegenover zet
In de berichten die wij hebben gelezen, staat geen reactie van Meta op de rechtszaken zelf. Alex Himel, die bij Meta de brillen leidt, zei op 12 oktober tegen Nederlandse journalisten dat Meta de bril niet uit de handel haalt, omdat hij ook nuttige toepassingen heeft. Het lampje vindt hij duidelijk genoeg, en foto's en video's blijven volgens hem op de telefoon, tenzij je de AI laat meekijken. Volgens The Firewall lieten de advocaten van Meta bij het aflopen van de termijn weten geen tijd te hebben om over de eisen te praten. Meta en EssilorLuxottica hebben elk een groot team van advocaten van een van de grootste kantoren van Nederland ingeschakeld.
Robbert Hoving, directeur van Offlimits, noemde het hoognodig dat de rechter ingrijpt. Eric Smit, voorzitter van The Firewall, wil een grens trekken voordat er meer van zulke producten van grote techbedrijven bij komen. Hij rekent er wel op dat het niet bij deze uitspraak blijft. Verliest Meta, dan gaat het volgens The Firewall in hoger beroep, mogelijk tot aan de Hoge Raad.
Wat dit betekent als je een camerabril hebt
Tot de uitspraak verandert er niets. De Meta glasses met een camera en opnamelampje blijven te koop in de winkels die ze nog voeren, en wie een bril heeft, mag hem blijven dragen binnen de regels die nu gelden. Een kort geding is een snelle procedure met een voorlopig oordeel. Krijgen de organisaties gelijk, dan kan de rechter Meta een verkoopstop of aanpassingen opleggen, ook voor de Ray-Ban Meta gen 3 die nu in de winkel ligt. Twijfel je over een aankoop, wacht dan de uitspraak af of kijk naar een slimme bril zonder camera. Daar gaan de zaken niet over.
