Minister van Digitalisering Torgeir Micaelsen maakte het plan op 5 oktober bekend. Hij zegt zich zorgen te maken over krachtige nieuwe techniek waarmee mensen gefotografeerd, gefilmd of opgenomen kunnen worden zonder dat ze het weten. "We willen geen samenleving waarin mensen zich zorgen moeten maken over surveillance", zei hij tegen de Noorse omroep NRK. De regering spreekt zelf van KI-brillen, het Noorse woord voor AI-brillen.
Waar het verbod zou gelden
De regering noemt drie soorten plekken. Ten eerste plekken en activiteiten voor kinderen: scholen, kinderdagverblijven, speelplaatsen en jeugdclubs. Ten tweede plekken waar privacy extra zwaar weegt, zoals zorginstellingen en sportcentra met kleedkamers en douches. Ten derde een bredere groep openbare plekken: parken, stranden, musea, winkelcentra en openbare evenementen zoals concerten en sportwedstrijden.
Dat laatste maakt het plan ruimer dan wat in Nederland tot nu toe is besproken. Hier gaat het vooral om plekken met een deur en huisregels. Noorwegen wil ook de open lucht meenemen, al staat de precieze lijst nog niet vast. Voor een park of een strand bestaat geen portier die een bril kan weigeren, dus daar zal de regel uit de wet zelf moeten komen en niet uit de huisregels van een beheerder.
Wat er nog niet vaststaat
Veel. Het is een aankondiging, geen wet. De regering zegt zo snel mogelijk met een voorstel naar het Storting te komen, het Noorse parlement. Tot dat is aangenomen verandert er in Noorwegen niets. Ook is niet bekend hoe lang het tijdelijke verbod zou duren, welke apparaten er precies onder vallen en hoe het gehandhaafd wordt.
Tegelijk komt er een expertgroep die moet adviseren over blijvende landelijke regels. De regering wil in die tijd uitzoeken welke toepassingen maatschappelijk nut hebben en overweegt uitzonderingen voor kwetsbare groepen. Thuis en op plekken die niet op de lijst staan blijft de bril toegestaan. De regering benadrukt dat het niet om een verbod op de techniek gaat. Het woord tijdelijk is daarbij bewust gekozen: het verbod moet tijd kopen voor een debat dat volgens de minister nog gevoerd moet worden, niet de uitkomst daarvan vastleggen.
Wat dit betekent voor Nederland
Rechtstreeks niets, want een Noorse wet geldt hier niet. Maar het is een signaal. In Nederland vroeg de Tweede Kamer eind september om een duidelijker verbod op het dragen van camerabrillen. Het kabinet wil eerst het advies van de Europese privacytoezichthouders afwachten, dat dit najaar wordt verwacht. Noorwegen wacht daar niet op en kiest voor een tijdelijke regel terwijl het onderzoek loopt.
Ondertussen regelt Nederland het per locatie. Sportclubs, ziekenhuizen en horeca nemen de bril op in hun huisregels, en twee winkels haalden hem uit de verkoop. Op 13 oktober lopen bovendien de sommaties af die de Consumentenbond en twee stichtingen aan Meta stuurden. Komt Noorwegen snel met een wet, dan heeft de Kamer een voorbeeld om naar te wijzen.
Wat dit betekent als je een bril met camera hebt of wilt
Voor de Meta glasses van dit moment verandert er vandaag niets. Wel wordt duidelijk welke kant het opgaat: de camera is het probleem, niet de bril. De populaire Ray-Ban Meta gen 2 en de Oakley Meta Vanguard voor sporters hebben er allebei een en vallen dus onder elke regel die op camera's mikt. Ga je naar Noorwegen op vakantie, houd het nieuws dan in de gaten. Komt de wet er, dan ligt het voor de hand dat hij ook voor bezoekers geldt.
Twijfel je over een aankoop, bedenk dan waar je de bril wilt dragen. Gebruik je hem vooral voor muziek, bellen en de assistent, dan loop je met een model zonder camera het minste risico op gedoe. Wie toch een camera bril kopen wil, ziet in onze koopgids per model wat hij kan en waar hij te koop is.
