Het proefproject heet Sensing Art en begon op 14 oktober, meldt Meta. Het museum werkt samen met Meta en brillenmaker EssilorLuxottica, en met drie Italiaanse organisaties voor blinden en slechtzienden: de Associazione Nazionale Subvedenti, de Unione Italiana dei Ciechi e degli Ipovedenti en de Fondazione Istituto dei Ciechi di Milano. Volgens Meta is de rondleiding in fasen getest en besproken met blinde en slechtziende mensen.
Hoe de rondleiding werkt
De bril is gekoppeld aan de bestaande app van het museum, de Grande Brera-app. Sta je voor een van de acht kunstwerken op de route, dan laat je de bril het werk herkennen. Daarna hoor je via de luidsprekers in het montuur een beschrijving van vorm, compositie en details. Korte geluidsfragmenten leiden je van het ene werk naar het volgende. Omdat de luidsprekers naast je oren zitten en niet erin, blijf je volgens Meta je omgeving horen.
De beschrijvingen zijn niet door de AI bedacht. Ze komen uit een bestaande audiotour die de Associazione Nazionale Subvedenti maakte met een eigen methode om beeld in woorden om te zetten. Wie meer wil weten, kan daarnaast de assistent van Meta vragen stellen over het werk en de omgeving. Via de app Be My Eyes kun je ook live meekijken met een ziende vrijwilliger of een getrainde medewerker, bijvoorbeeld om de weg te vinden in het gebouw.
De rondleiding is te boeken van dinsdag tot en met vrijdag, tussen 10.00 en 16.30 uur. Hoe lang het proefproject duurt, welke acht werken het zijn en welke bril precies wordt gebruikt, staat niet in het bericht van Meta. Mixed merkt op dat de AI hier vooral herkent en de weg wijst, en dat de beschrijvingen zelf van het museum komen. Dat maakt ze betrouwbaarder dan een tekst die een taalmodel ter plekke verzint.
Zo gebruiken blinden de bril nu al
Ook dichter bij huis gebruiken blinde en slechtziende mensen de bril dagelijks. De Vlaamse VRT sprak op 14 oktober met Lesley De Ceulaer, blind en voorzitter van de Antwerpse afdeling van de blindenvereniging VeBeS. Zij laat de bril haar kleren beschrijven, post en menukaarten voorlezen en de houdbaarheidsdatum op verpakkingen ontcijferen. In een museum beschreef de bril een schilderij voor haar. Omdat ze haar handen vrij heeft, kan ze intussen haar witte stok vasthouden.
Voor haar laat de bril een nieuwe wereld opengaan, zei ze tegen de omroep. Een verbod zou vreselijk zijn. Ze gebruikt hem sinds twee maanden en ziet steeds meer mensen om zich heen er een kopen. Meta zelf kondigde begin oktober ook aan dat het duizend brillen schonk aan organisaties voor mensen met een beperking in Singapore, meldt Mixed.
De uitzondering die in elk verbod terugkomt
Juist deze groep duikt op in vrijwel elke Nederlandse regel tegen de camerabril. De ruim dertig Groningse culturele instellingen zonderen hulpmiddelen voor medische of ondersteunende redenen uit. In Wageningen mogen zeer slechtziende mensen hun bril houden. De Consumentenbond vraagt bij een eventueel verkoopverbod om een uitzondering voor blinden en slechtzienden, en ook de Tweede Kamer wil dat er rekening wordt gehouden met noodzakelijk medisch gebruik.
Dat maakt de discussie ingewikkelder dan voor of tegen. Dezelfde camera die omstanders ongemerkt kan filmen, is voor een blinde gebruiker het venster op de omgeving. Een portier ziet het verschil niet aan de buitenkant, en de privacy van de mensen die in beeld komen telt in beide gevallen. Ook bij Be My Eyes kijkt een ander mee met wat de camera ziet. Hoe het museum en Meta omgaan met bezoekers die daarbij in beeld komen, staat niet in het bericht van Meta.
Wat dit betekent als je een bril als hulpmiddel overweegt
Wil je een bril vooral om voor te laten lezen of je omgeving te laten beschrijven, dan heb je een model met camera nodig. De Meta glasses voor blinden en slechtzienden doen dat via de assistent en via apps als Be My Eyes, bijvoorbeeld met de Ray-Ban Meta gen 3 met ingebouwde camera. Een bril zonder camera kan wel voorlezen wat je telefoon hem stuurt, maar niet zien wat er voor je staat.
Houd er rekening mee dat steeds meer zalen de camerabril weren. Vraag bij twijfel vooraf hoe een organisatie omgaat met de bril als hulpmiddel. In Wageningen beslist elke organisatie zelf hoe ze het verbod handhaaft, en dus ook hoe ze de uitzondering toepast. In onze koopgids staat per model wat erin zit, zodat je ziet welke camera bril als hulpmiddel bij je past.
