De toezegging volgde op vragen van D66 in de gemeenteraad. Raadslid Wim Cassée stelde ze namens fractievoorzitter Erik van Buiten, die zelf verhinderd was. D66 maakte de toezegging op 29 oktober bekend op de eigen website, en de nieuwssite HBP Media schreef er op 11 november over. Een eigen bericht of verslag van de gemeente hebben wij niet gevonden. Wat hieronder staat, komt dus van D66 en HBP Media. Een verbod is het nog niet: het gaat om een afspraak dat de gemeente met de organisaties aan de slag gaat.
Waarom D66 aan de bel trok
D66 wil scholieren, kinderen en leraren in de klas beschermen tegen ongevraagd filmen. De partij vroeg wat de gemeente kan doen tegen filmen met een camerabril in openbare gebouwen en ruimten. Volgens Van Buiten en Cassée is zo'n bril niet zomaar een leuk speeltje. Mensen kunnen ongevraagd worden gefilmd, en dat perkt hun vrijheid in en kan veel schade doen. Een leerkracht moet vrijuit les kunnen geven, schrijft D66. In het zwembad moet je niet bang hoeven zijn voor stiekeme opnames, en achter het loket van de gemeente hoor je je niet begluurd te voelen.
Andere partijen in de raad wezen op de nuttige kanten van de bril, bijvoorbeeld voor mensen die slecht zien. Dat onderschrijft D66, maar Cassée zei volgens de partij ook dat je beleid maakt voor de norm en niet voor de uitzondering. De bril mag in de ogen van D66 niet leiden tot onveiligheid. Hoe de andere partijen precies over regels denken, staat niet in de berichten.
Wat het college heeft toegezegd
Het college heeft toegezegd om met de sport, het onderwijs en de bibliotheken te werken aan een duidelijke norm tegen heimelijke opnames. Die norm wil het zo mogelijk vastleggen in de APV, de lokale regels die de gemeenteraad zelf vaststelt. Over de voortgang krijgt de raad een raadsinformatiebrief. Wanneer die komt, is niet bekend. Volgens HBP Media is er nog geen sprake van een algemeen verbod, en is ook niet vastgesteld dat het dragen van een camerabril in alle openbare ruimten verboden moet worden. De precieze uitwerking en wat juridisch mag, moet de gemeente nog uitzoeken.
Organisaties kunnen de bril nu al zelf weren met hun huisregels. Een school, sporthal of bibliotheek mag dus vandaag al zeggen dat een camerabril binnen af moet. Wat Utrechtse Heuvelrug wil, is één duidelijke norm die voor die organisaties samen geldt.
Ook de stad Utrecht is ermee bezig
Utrechtse Heuvelrug is niet de enige gemeente in de provincie die naar de bril kijkt. De stad Utrecht onderzoekt of camerabrillen verboden kunnen worden in het stadskantoor, de zwembaden en andere gemeentelijke gebouwen, en of heimelijk filmen in de APV kan worden verboden. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 wil Utrecht daarover duidelijkheid geven. Utrechtse Heuvelrug kiest een iets andere route: niet in de eerste plaats de eigen gebouwen, maar afspraken met de scholen, de sport en de bibliotheken in de gemeente.
Ook landelijk is er beweging. Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zegde op 9 november in de Tweede Kamer toe dat het kabinet met een uitwerking van een eventueel verbod komt, zodra de richtsnoeren van de Europese privacytoezichthouders er zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde in september al dat je beelden van een camerabril niet zomaar mag delen. Tegelijk waarschuwt de Oogvereniging volgens HBP Media dat te algemene verboden de zelfstandigheid van mensen met een visuele beperking kunnen inperken. Zij gebruiken zo'n bril om teksten, etiketten en straatnaamborden te herkennen.
Wat dit betekent als je in Utrechtse Heuvelrug een slimme bril draagt
Voor nu verandert er niets. Wel kunnen scholen, sportorganisaties en bibliotheken in de gemeente straks een gezamenlijke norm krijgen. Draag je Meta glasses die kunnen filmen, zoals de populaire Ray-Ban Meta gen 2, zet de bril dan af in de klas, de kleedkamer en bij het loket. Gebruik je de bril als hulpmiddel omdat je slecht ziet, zeg dat dan, want daar is in de discussie in de raad uitdrukkelijk aandacht voor. Wil je die afweging helemaal niet maken, kies dan een van de smart glasses die geen beeld opnemen.
