RTL Nieuws publiceerde de uitkomst op 30 oktober. Het Nieuwspanel ondervroeg van 16 tot en met 19 oktober bijna 20.000 leden. Na weging is de peiling volgens RTL representatief voor leeftijd, geslacht, opleiding, werk en politieke voorkeur. Bijna driekwart van de deelnemers noemt de opkomst van de camerabril een slechte ontwikkeling, 17 procent vindt het een goede ontwikkeling. Vrouwen zijn een stuk negatiever dan mannen.
Wat de peiling laat zien
De meerderheid gaat verder dan strengere regels. Zeventig procent wil dat de verkoop van de bril verboden wordt. Ruim de helft van die groep wil daarbij wel een uitzondering om medische redenen, bijvoorbeeld voor mensen met een visuele beperking. Nog eens 11 procent vindt dat de bril in de winkel mag blijven, maar wil hem weren op bepaalde plekken. Sportclubs, scholen en cafés en restaurants worden daarbij het vaakst genoemd.
De groep die de bril wel ziet zitten, wijst vooral op praktisch gebruik. Een automonteur kan een specialist laten meekijken bij een reparatie, en voor blinde en slechtziende mensen kan de bril beschrijven wat er om hen heen gebeurt. Maar ook onder die voorstanders vindt een groot deel dat er goede regels moeten komen, om te voorkomen dat mensen ongevraagd worden gefilmd. Wie tegen is, vreest vooral dat de bril wordt gebruikt om anderen stiekem op te nemen, en dat vrouwen daar het vaakst slachtoffer van zijn.
Wat het kabinet zegt
Staatssecretaris Claudia van Bruggen zei tegen RTL Nieuws dat ze heel goed begrijpt dat veel mensen strengere regels willen. Nodig vindt ze die nu niet. Volgens haar kan binnen het bestaande strafrecht al worden opgetreden tegen mensen die de bril misbruiken. Ze wacht op het onderzoek van de Europese privacytoezichthouders, waar ook de Autoriteit Persoonsgegevens aan meedoet. De uitkomst daarvan wordt later dit jaar verwacht. Blijkt daaruit dat er meer nodig is, dan voert ze volgens eigen zeggen extra regels in.
Het is dezelfde lijn als in haar antwoorden op Kamervragen van de CDA-Kamerleden Zwinkels en Straatman, op 24 september. Een gedeeltelijk verbod in de openbare ruimte noemde ze daarin een ingrijpende maatregel, die alleen kan als er geen lichtere alternatieven zijn. Een verkoopverbod op hulpmiddelen die opnames voor omstanders verbergen, vond ze juridisch kwetsbaar en moeilijk te handhaven. Diezelfde week vroeg de Tweede Kamer juist om een breder en duidelijker verbod. Van Bruggen zei toen dat ze die oproep begrijpt, maar dat een verbod juridisch niet nodig is.
Welke regels er nu al gelden
In de antwoorden op de Kamervragen somt het kabinet op wat er al geldt. Het gaat om het grondrecht op privacy, de AVG, het portretrecht en een aantal artikelen in het Wetboek van Strafrecht tegen heimelijk en wederrechtelijk filmen. Het kabinet geeft daarin ook toe dat het opnamelampje niet genoeg is: veel mensen weten niet wat zo'n lampje betekent, en in een drukke of felle omgeving zie je het makkelijk over het hoofd. Bij de Autoriteit Persoonsgegevens waren op dat moment zes signalen en één klacht binnengekomen.
Volgens het kabinet kunnen zwembaden, sportclubs, scholen, zorginstellingen, horeca en organisatoren van evenementen de bril nu al weren met hun huisregels. Wie dan weigert te vertrekken, kan worden vervolgd voor lokaalvredebreuk. Een nieuwe landelijke richtlijn vindt het kabinet daarom niet nodig.
Heiloo wil een stap verder
Niet iedereen wil op Europa wachten. In Heiloo diende raadslid Jeroen Velzeboer van PRO een motie in voor een gemeentelijk verbod op camerabrillen, al was het maar in publieke ruimtes, meldt het lokale weekblad Rodi op 29 oktober. De burgemeester, die over veiligheid gaat, vond hem vroeg met zijn vraag. Het onderwerp speelt al binnen de gemeentelijke organisatie, maar uitvoeren kon de gemeente de motie nog niet. Op verzoek van de burgemeester werd de motie aangehouden. Gemeentebelangen wilde hem meteen steunen. Velzeboer ging akkoord met uitstel, maar vroeg om vaart. Een tweede bron voor dit bericht hebben we niet gevonden.
Wat dit betekent als je een camerabril hebt
Voorlopig verandert er niets aan wat je mag. De Meta glasses die je nu kunt kopen blijven te koop, en filmen mag binnen de regels die al gelden: niet heimelijk, en herkenbare mensen zet je niet zonder hun akkoord online. Wel staat de bril onder druk. Behalve het Europese onderzoek loopt er op 26 november een kort geding tegen Meta, en daarin kan ook de Ray-Ban Meta gen 3 met camera en opnamelampje ter sprake komen. Twijfel je, kijk dan in onze koopgids met smart glasses met en zonder camera.
