Het gaat om de Joint Oireachtas Committee on Artificial Intelligence, een commissie met Kamerleden en senatoren van het Ierse parlement. Op dinsdag 10 november verscheen haar derde tussenrapport, over AI, waarheid en democratie. Het rapport telt 64 aanbevelingen. De meeste gaan over deepfakes, kinderen en verkiezingen, één gaat over slimme brillen. De Ierse omroep RTÉ, de Irish Independent en de Irish Examiner schreven erover.
Wat de commissie over slimme brillen schrijft
De aanbeveling is kort. Slimme brillen die heimelijk kunnen opnemen zonder toestemming, moeten volgens de commissie verboden worden. De Data Protection Commission, kortweg DPC, de Ierse privacytoezichthouder, zou de kwestie moeten oppakken. Hoe zo'n verbod eruit moet zien en wanneer het er moet komen, staat er niet bij. De commissie wijst er ook op dat de bril nuttig kan zijn, vooral voor mensen die blind of slechtziend zijn.
Voorzitter Naoise Ó Cearúil, Kamerlid voor Fianna Fáil, gaf er een uitleg bij die de bril van Meta grotendeels buiten schot houdt. Volgens hem is het knipperende lampje in de bril van Meta genoeg om niet als heimelijk te gelden, zolang niemand het heeft aangepast. Een bril waarvan het lampje is uitgeschakeld of afgedekt, zou volgens die redenering wel onder het verbod kunnen vallen. Meta verdedigde de bril vorige maand nog. Maxine Williams, bij Meta verantwoordelijk voor toegankelijkheid, zei toen volgens RTÉ dat blinde mensen er veel aan hebben.
Nog geen wet, en ook andere plannen voor AI
Het rapport is een advies aan de Ierse regering, geen wet. Voor het zwaarste voorstel is volgens Ó Cearúil eerst wetgeving nodig, en die verwacht hij niet op korte termijn, meldt de Irish Independent. Dat voorstel gaat over strafrecht. Bedrijven, hun bestuurders en hun medewerkers zouden strafbaar moeten zijn als ze AI maken en inzetten die zonder toestemming naaktbeelden van echte mensen of beelden van kindermisbruik kan maken. Aanleiding is Grok, de AI-assistent van X. De Ierse politie kreeg 244 meldingen over zulke beelden die met Grok waren gemaakt.
Verder wil de commissie dat de Ierse mediatoezichthouder Coimisiún na Meán zulke beelden meteen offline kan laten halen, dat de Ierse kiescommissie meer macht krijgt tegen nepbeelden rond verkiezingen en dat werknemers mogen weigeren met AI te werken. Chatbots die een emotionele band aangaan met kinderen of kwetsbare mensen, of advies geven over psychische gezondheid, moeten vooraf onafhankelijk worden getoetst. Ook vindt de commissie dat techbedrijven verplicht moeten worden om naar hoorzittingen van het parlement te komen. Van de uitgenodigde bedrijven kwam alleen Google.
Een Iers ministerie kreeg al een klacht over de bril
Hoe gevoelig het onderwerp in Ierland ligt, bleek dezelfde dag uit een bericht van Business Plus. Een bezoeker van Intreo, de Ierse dienst voor uitkeringen en werk, klaagde online dat een medewerker achter de balie een bril van Meta droeg, terwijl op het scherm zijn persoonlijke gegevens stonden. Een brandend lampje zag hij niet. Het ministerie dat over Intreo gaat, antwoordde dat er niets is opgenomen en dat de privacywet niet is geschonden. Personeel mag volgens het ministerie bij het werk met klanten geen eigen apparaten gebruiken die beeld of geluid kunnen opnemen, ook geen slimme brillen, tenzij het om een hulpmiddel gaat. Dat beleid wordt nu herzien.
Wat dit betekent als je in Nederland een slimme bril draagt
Voor jou verandert er nu niets. Het rapport is een advies in één EU-land, en ook daar is het nog geen regel. De DPC is wel een toezichthouder om in de gaten te houden. Veel grote techbedrijven hebben hun Europese basis in Ierland, en de DPC deed eerder al onderzoek naar Meta dat over de grenzen van Ierland heen ging. In Nederland wacht het kabinet eerst de Europese richtsnoeren af, en het kort geding van de Consumentenbond, Offlimits en The Firewall tegen Meta. De zitting daarvan is op 26 november in Amsterdam.
De Ierse lijn sluit aan bij wat de Europese privacytoezichthouders in oktober zeiden: filmen mag niet onopgemerkt gebeuren. Draag je de Meta glasses met knipperend opnamelampje of de Ray-Ban Meta gen 3 met camera in het montuur, laat dat lampje dan vrij en zeg het als je filmt. Wil je helemaal buiten deze discussie blijven, kies dan een van de smart glasses waar geen camera in zit.
