Sinds camerabrillen breed te koop zijn, komt dezelfde vraag telkens terug. De een zegt dat je in de openbare ruimte alles mag filmen, de ander dat je nooit iemand zonder toestemming mag vastleggen. Geen van beide klopt helemaal. Wij zetten op een rij wat er in Nederland geldt, op basis van wetteksten en van wat de Autoriteit Persoonsgegevens erover zegt.
Filmen in de openbare ruimte
In de openbare ruimte mag je in beginsel filmen. Dat geldt voor een telefoon en dus ook voor een bril met camera. Er is geen algemeen verbod op het maken van opnames op straat. Wel gelden er grenzen: je mag niet bij mensen naar binnen filmen, geen beelden van seksuele aard maken zonder toestemming, en niet heimelijk opnemen.
Dat laatste is waar de camerabril anders ligt dan een telefoon. Artikel 441b van het Wetboek van Strafrecht stelt strafbaar wie met een technisch hulpmiddel waarvan de aanwezigheid niet duidelijk kenbaar is gemaakt, wederrechtelijk een afbeelding maakt van iemand op een voor het publiek toegankelijke plaats. Een bril met een verborgen camera kan daar onder vallen. Precies daarom is dat lampje geen detail: het is het enige wat de aanwezigheid van de camera kenbaar maakt.
Publiceren is iets anders dan filmen
Opnemen en online zetten zijn twee verschillende dingen. Zodra iemand herkenbaar in beeld is, gaat het om persoonsgegevens en geldt het portretrecht. Dat is geen absoluut verbod: wie is gefilmd moet aannemelijk maken dat publicatie hem schaadt. In de praktijk komt het erop neer dat je herkenbare mensen niet zomaar online zet, en zeker niet in een context waarin ze negatief afsteken.
De Autoriteit Persoonsgegevens is daar duidelijk over: beeldmateriaal van mensen mag niet zonder hun toestemming online gedeeld worden. Bij de toezichthouder kwamen meldingen binnen van mensen die zonder medeweten gefilmd waren en herkenbaar op internet verschenen.
Waar het helemaal niet mag
Binnen gebouwen geldt het huisrecht van de eigenaar. Een museum, een sportschool, een zwembad of een gemeentehuis mag filmen verbieden en dat kenbaar maken aan bezoekers. Gemeenten gebruiken die route inmiddels voor hun eigen kantoren. In kleedkamers en toiletten is opnemen sowieso uit den boze, en daar zijn ook de incidenten opgedoken die de discussie aanjoegen.
Vijf vuistregels
Houd het simpel. Plak het lampje nooit af, want daarmee verschuif je van gewoon filmen naar heimelijk opnemen. Zeg hardop dat je opneemt als je dat doet. Stop meteen als iemand aangeeft er niet van gediend te zijn. Zet geen herkenbare mensen online zonder hun akkoord. En zet de bril af op plekken waar een telefooncamera ook niet welkom zou zijn.
Deze uitleg is algemeen en geen juridisch advies; bij een concreet geschil is de situatie bepalend. Wil je weten welke brillen een opnamelampje hebben en hoe zichtbaar dat is, kijk dan bij smart glasses.
