Dat bleek op woensdag 11 november in de commissie voor digitale zaken van de Bundestag, het Duitse parlement. Vertegenwoordigers van het Duitse ministerie voor digitale zaken, de Bundesnetzagentur en de federale privacytoezichthouder BfDI gaven daar uitleg. De Bundestag deed er zelf verslag van in zijn persdienst. Een concreet voorstel om de wet aan te passen ligt er volgens dat verslag nog niet.
Waarom de Duitse toezichthouder niet ingrijpt
Het draait om een Duitse wet met een lange naam, het TDDDG. Artikel 8 daarvan verbiedt het maken, bezitten en verkopen van opnameapparaten die vermomd zijn als alledaagse voorwerpen. De vraag is of een bril met camera daaronder valt. Volgens de Bundesnetzagentur gaat het er niet alleen om of een apparaat kan opnemen, maar of het bedoeld is om heimelijk op te nemen. Zolang de opnamefunctie duidelijk zichtbaar is, bijvoorbeeld met een lampje, voldoen de modellen die de toezichthouder tot nu toe heeft getest aan die eis.
De toezichthouder zegt gebonden te zijn aan de wet. Alleen omdat mensen zich ongemakkelijk voelen bij de brillen, kan hij niet optreden. Ook de vertegenwoordiger van het ministerie zei dat de Bundesnetzagentur nu geen voldoende juridische basis ziet. Het ministerie wees op een wet tegen digitaal geweld die in voorbereiding is, gericht op opnames zonder toestemming in seksuele of intieme situaties en het verspreiden daarvan. Daarnaast noemde het Europese eisen aan producten, zoals de CE-markering, als manier om bepaalde apparaten van de Europese markt te weren.
Wat de fracties in de Bundestag willen
Volgens de BfDI gaat het probleem verder dan privacy alleen: ook het recht op je eigen beeld, het strafrecht en de verantwoordelijkheid van fabrikanten spelen mee. Veel mensen maken zich volgens de BfDI zorgen dat ze op elk moment kunnen worden opgenomen zonder het te weten. De BfDI wil dat fabrikanten meer verantwoordelijkheid dragen en privacy al bij het ontwerp meenemen. De fracties stelden vooral vragen. CDU/CSU wilde weten aan welke concrete eisen een bril moet voldoen zodat anderen een opname herkennen, de AfD of de wetgever die eisen moet aanscherpen. De SPD wees erop dat niet elke camera in een bril een probleem is.
De Groenen zeiden dat toestemming van de mensen die worden gefilmd in de praktijk nauwelijks te regelen is, en bij kinderen al helemaal niet. Die Linke twijfelde of een zichtbaar lampje misbruik echt tegenhoudt. Opnames moeten volgens die fractie al in de situatie zelf worden voorkomen. In een rondvraag van het Zentrum für Digitalrechte und Demokratie, een paar dagen voor de zitting, was Die Linke de enige partij die openlijk een verbod wilde. De SPD noemde het daarin denkbaar om de wet aan te scherpen. De Groenen willen vooral strengere straffen voor heimelijk filmen en regels voor gevoelige plekken zoals de sauna, en vinden een nauwelijks zichtbaar lampje niet genoeg.
Bijna 200.000 handtekeningen voor een verbod
Rond de zitting kregen Kamerleden van de SPD, de Groenen en Die Linke voor de Reichstag een petitie aangeboden met bijna 200.000 handtekeningen. De petitie staat op het platform van Campact en wordt gesteund door het Zentrum für Digitalrechte und Demokratie. Ze vraagt dat brillen waarmee je heimelijk kunt filmen uit de winkel verdwijnen, dat de Bundesnetzagentur het bestaande verbod handhaaft en dat er duidelijke grenzen komen voor plekken als het zwembad, de school en de zorg. Volgens de organisatoren maakten de Kamerleden die de petitie aannamen duidelijk dat ook zij vinden dat er iets moet gebeuren.
Wat dit betekent als je een slimme bril draagt
In Duitsland mag de bril voorlopig gewoon verkocht en gedragen worden, net als in Nederland. In augustus vroeg de Duitse organisatie HateAid de Bundesnetzagentur nog om een verkoopverbod op basis van deze wet. Daar ziet de toezichthouder nu geen grond voor, en het lampje is daarbij de spil. Draag je Meta glasses met camera en lampje, zoals de Ray-Ban Meta gen 2 met een lampje aan de voorkant, plak dat lampje dan nooit af. Juist dat lampje is voor de toezichthouder de reden om niet in te grijpen. Wil je de discussie liever vermijden, vergelijk dan de smart glasses met en zonder camera op een rij.
